De afgelopen jaren heb ik steeds beter leren begrijpen dat uitval zelden uit de lucht komt vallen.

Bij SB Vitaalgroep spreken we dagelijks mensen die ooit vol energie begonnen aan hun werk, hun gezin en hun ambities. Mensen die betrokken zijn, verantwoordelijkheidsgevoel hebben en voor anderen klaarstaan. Juist die mensen blijken vaak het grootste risico te lopen om zichzelf onderweg kwijt te raken.

Wat mij daarbij steeds weer raakt, is dat de signalen bijna altijd zichtbaar waren. Niet alleen voor de persoon zelf, maar ook voor collega’s, leidinggevenden, vrienden en familie.

De vermoeidheid was zichtbaar. De druk was voelbaar. De energie nam af. Het kort verzuim nam toe, en er kwamen steeds meer lichamelijke klachten die medisch niet te verklaren waren…

En toch gebeurde er vaak niets. Niet omdat het iemand niet uitmaakt. Integendeel. Maar omdat we zijn gaan geloven dat druk zijn normaal is. Dat sterk zijn betekent dat je alles aankunt. Dat hulp vragen een teken van zwakte is.

Ik geloof dat daar een belangrijke maatschappelijke uitdaging ligt. We hebben geleerd om prestaties te herkennen, maar we zijn verleerd om kwetsbaarheid te zien. Vaak zeggen we tegen elkaar: “Laat maar weten als ik iets voor je kan doen.” Maar de mensen die het hardst hulp nodig hebben, zijn vaak juist degenen die dat nooit zullen vragen.

Daarom geloof ik dat vitaliteit niet begint bij sport, voeding of leefstijl. Vitaliteit begint bij aandacht. Bij het werkelijk zien van de mens achter de functie. Bij het durven voeren van het gesprek dat ongemakkelijk voelt. Bij het opmerken van kleine veranderingen voordat ze grote problemen worden.

In mijn eigen leven heb ik geleerd dat kracht niet zit in eindeloos doorgaan. Kracht zit in het herkennen van je sterktes en zwaktes. In het uitspreken van wat je nodig hebt. En soms ook in het accepteren dat je het niet alleen hoeft te doen.

Als samenleving, als werkgevers, als collega’s en als dierbaren hebben we hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Niet om elkaar te redden. Maar wel om elkaar te zien.

Want de vraag is misschien niet waarom mensen pas voor zichzelf gaan zorgen als ze zijn omgevallen. De echte vraag is:

Hoe zorgen we ervoor dat iemand zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt voordat omvallen de enige optie wordt?

Dat is waar ik mij samen met ons team bij SB Vitaalgroep iedere dag voor inzet. Omdat ik ervan overtuigd ben dat preventie begint met oprechte aandacht. En omdat één goed gesprek soms meer verschil maakt dan maanden herstel achteraf.

Laten we stoppen met wachten op signalen die schreeuwen. Laten we leren luisteren naar de signalen die fluisteren.

Fons van den Bemd